Hangar główny Muzeum Lotnictwa Polskiego

hangar muzeum lotnictwa

Adres: : Al. Jana Pawła II 17

Datowanie, Styl, Autor: Zbudowany w 1928 r. wg projektu inżyniera Izydora Stella-Sawickiego

Własność: Muzeum Lotnictwa Polskiego

Kubatura:

Powierzchnia użytkowa zabudowy: ok 3.600m3

Przeznaczenie pierwotne: hangar lotniczy

Użytkowanie obecne: Obiekt wystawienniczy Muzeum Lotnictwa Polskiego

Opis obiektu:

Hangar lotniczy usytuowany jest w Krakowie-Czyżynach, na terenie Muzeum Lotnictwa Polskiego, przy Al. Jana Pawła II 17.

Hangar lotniczy zbudowany został w roku 1928, wg projektu Izydora Stelli-Sawickiego (1881-1957) absolwenta Politechniki Lwowskiej, inż. budownictwa drogowego i budowy mostów, profesora Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, w latach powojennych długoletniego kierownika Katedry Statyki Budowli. Jego konstrukcje żelbetowe w latach 1920-1930-tych uznawane były za nowatorskie, a swoje doświadczenia i badania opublikował on w wydanej w 1950 roku książce pt. “Budownictwo żelbetowe”.

Jest to hangar łukowy o konstrukcji żelbetonowo-stalowej. Ściany nośne o konstrukcji żelbetowej, wypełnione są cegłą. Stalowa konstrukcja lekkiego dachu podtrzymywana jest dwoma zewnętrznymi, półkolistymi więzarami. Budowla w ścianie frontowej posiada szerokie, ośmioskrzydłowe, przesuwane wrota.

W pierwszej połowie lat 90 usunięto podsufitową, nieoryginalną, warstwę izolacyjną przywracając wnętrzu pierwotny wygląd. Obecnie trwają wieloetapowe prace remontowe, w ramach których hangar zyskał nową podłogę i drożność kanalizacyjną.

Historia obiektu

W roku 1928, wraz z przybyciem do Pułku dywizjonów myśliwskich, ukończona została się budowa 5 stalobetonowych hangarów łukowych o wymiarach ok 60×60 m., wg. projektu inżyniera Izydora Stella-Sawickiego.

Zespoły hangarowe lotniska były dwukrotnie niszczone przez Niemców – w 1939 (nieznacznie – przypadkowa bomba która uszkodziła dach i podłogę oraz spowodowała wypadnięcie wrót w obecnym hangarze MLP) i w 1945 (silnie – brak dachu, wrót hangarowych, liczne uszkodzenia podłogi i ścian). W latach powojennych odtworzono jedynie 2 z wielkich hangarów (obecny hangar główny MLP i dawna zajezdnia MPK). Hangar MLP uszkodzony był w sposób dość znaczny, lecz nie przekreślający dalszej eksploatacji. W latach powojennych wyremontowała go krakowska firma budowlana Tadeusza Rutkowskiego. Hangar ten służył jako budowla lotniskowa m.in. 2 Pułkowi Lotnictwa Myśliwskiego do chwili likwidacji lotniska Rakowice-Czyżyny.

W przypadku pozostałych hangarów ograniczono się jedynie do odzysku elementów stalowych i wywozu gruzu, po czym ruiny pozostawiono własnemu losowi. Lotnisko uległo kasacji w 1963 roku; w tymże roku rozpoczęła działalność Stała Wystawa Sprzętu Lotniczego Aeroklubu Krakowskiego, która stała się zaczątkiem przyszłego Muzeum.

Obecnie historyczny hangar 2 PL stanowi jeden z niewielu zachowanych w Polsce tego typu obiektów polskiej przedwojennej architektury lotniskowej i jest wpisany do rejestru zabytków.

oprac. Jerzy Woźniakiewicz na podstawie informacji p. Krzysztofa Mroczkowskiego – MLP.

Materiały udostępnione dzięki uprzejmości Muzeum Lotnictwa Polskiego.

fot. Jerzy Woźniakiewicz