Atlas niematerialnego dziedzictwa Krakowa – etap I

Celem projektu jest opracowywanie i implementacja rozwiązań służących społecznościom
lokalnym i regionalnym. Projekt stworzy metody i narzędzia służące inwentaryzacji,
dokumentacji, interpretacji i popularyzacji niematerialnego dziedzictwa, które jest
kultywowane przez społeczności, grupy i jednostki na obszarze miasta Krakowa. Będzie
stanowił pierwszy etap kompletnych badań nad niematerialnym dziedzictwem kulturowym,
którego depozytariuszami są najczęściej przedstawiciele społeczności lokalnej i regionalnej.
Projekt przyczyni się do głębszej implementacji na badanym obszarze Krakowa zapisów
Konwencji w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego z 2003 roku.
Prowadzone w ramach projektu prace inwentaryzacyjne, dokumentacyjne, interpretacyjne i
popularyzatorskie będą miały istotne ze względów społecznych efekty. Umożliwią lepsze
poznanie i zrozumienie problematyki dziedzictwa niematerialnego przez różnych
interesariuszy. Pozwolą na identyfikację problemów, zagrożeń, a także szans związanych z
badanymi zjawiskami i ich depozytariuszami.

Projekt „Atlas niematerialnego dziedzictwa Krakowa – etap I” ma na celu inwentaryzację,
dokumentacją oraz interpretację i popularyzację tradycji i zwyczajów z zachodniego obszaru
Krakowa.

Badania prowadzone będą przede wszystkim na terenie trzech współczesnych
administracyjnych dzielnicach miasta Krakowa: Dzielnica V Krowodrza, Bronowice – VI
Dzielnica, Dzielnica VII Zwierzyniec, Kraków oraz w częściach dzielnic: Dzielnica I – Stare
Miasto i Dzielnica IV Prądnik Biały. Obszar ten obejmuje historyczne przedmieścia Krakowa
i wsie włączone w XX wieku w granice miasta: Wygoda, Półwsie Zwierzynieckie,
Zwierzyniec, Przegorzały, Bielany, Wola Justowska, Chełm, Olszanica, Zakamycze,
Krowodrza, Łobzów, Nowa Wieś, Czarna Wieś, Bronowice Wielkie, Bronowice Małe,
Mydlniki.

W projekcie uwzględnione zostaną te zjawiska, które wpisują się w definicję niematerialnego
dziedzictwa kulturowego podaną w Konwencji w sprawie ochrony niematerialnego
dziedzictwa kulturowego UNESCO z 2003 roku i przejawiają się jako:
a) tradycje i przekazy ustne, w tym język jako nośnik niematerialnego dziedzictwa
kulturowego,
b) sztuki widowiskowe,
c) zwyczaje, rytuały i obrzędy świąteczne,
d) wiedza i praktyki dotyczące przyrody i wszechświata,
e) umiejętności związane z rzemiosłem tradycyjnym.

W projekcie bierze udział kilkanaście znakomitych badaczek i badaczy reprezentujących takie
dyscypliny naukowe jak etnologia i antropologia kulturowa, historia, kulturoznawstwo,
językoznawstwo. Badaczy będzie wspierała szeroka ekipa muzealna odpowiedzialna m.in. za
dokumentację filmowo-dźwiękową i fotograficzną, redakcję dwutomowej publikacji,
przygotowanie dedykowanego portalu internetowego i administrację przedsięwzięcia.

Efektem projektu będzie dwutomowe wydawnictwo „Atlasu” planowane na 2027 rok:

 Tom I: Wygoda, Półwsie Zwierzynieckie, Zwierzyniec, Przegorzały, Bielany, Wola
Justowska, Chełm, Olszanica, Zakamycze
 Tom II: Krowodrza, Łobzów, Nowa Wieś, Czarna Wieś, Bronowice Wielkie,
Bronowice Małe, Mydlniki
 Portal internetowy, w ramach którego udostępnione zostaną wyniki badań w formie
mapy i katalogu zjawisk, wzbogacone o zgromadzony materiał filmowy, dźwiękowy i
fotograficzny.

Projekt stanowi pierwszy etap 12-letniego programu badawczego, który obejmie cały obszar
miasta (18 dzielnic administracyjnych).

Już teraz Muzeum Krakowa gorąco zachęca Państwa do przesyłania propozycji tradycji,
zwyczajów, obrzędów, miejsca odbywania się lokalnych świąt i uroczystości, lokalnych
zakładów rzemieślniczych lokalnych nazw i regionalizmów z objętego projektem obszaru,
którym mogliby się bliżej przyjrzeć nasi badacze i badaczki.

Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa
ul. Szpitalna 21, 31-024 Kraków
Mail: folklor@muzeumkrakowa.pl
Telefon: 12 422-52-58 ww. 14, 18 lub 16